Klaar voor de oven: is mijn keramiek volledig droog?

Je nieuwste creatie, waar je zoveel tijd en liefde in hebt gestoken, uiteengespat in duizend stukken in de oven. Het is de nachtmerrie van elke keramist.
Nele Ostyn
Nele Ostyn

Eeuwige cursist.

Een werkstuk is klaar voor de keramiekoven wanneer het droog is. Waarom keramiek droog moet zijn voor de oven, hoe je een droog werkstuk herkent en wat er precies mee gebeurt in de oven, lees je in deze blog.

Waarom moet de klei droog zijn voor het in de keramiekoven gaat?

Klei die nog teveel vocht bevat, kan barsten en zelfs ontploffen in de keramiekoven. Het vocht in de klei wordt door de hitte naar het kookpunt gestuwd, zet uit en zet daardoor de structuur van je werkstuk onder druk. Hoe droger de klei, hoe minder vocht en dus ook hoe minder kans op barsten in de oven.

Werkbare klei heeft een vochtgehalte van ongeveer 20%. Dat vocht begint te verdampen – en dus begint de klei te drogen – wanneer het in contact met de lucht. Als keramist is het niet makkelijk om te weten of je werkstuk “volledig droog” is. De lagen onder de oppervlakte kunnen nog heel vochtig zijn ook al voelt de buitenkant droog aan. Pas als ook het vocht uit de diepere lagen is verdampt, is je werkstuk “volledig droog”.

Droogstoken

De term “volledig droog” kan verwarrend zijn. In feite bevat een “volledig droog” werkstuk nog steeds watermoleculen. Tijdens het droogproces neemt de klei dezelfde vochtigheidsgraad aan als de lucht in de kamer. Om dat laatste beetje vocht kwijt te raken, droog je het op lage temperatuur in een keramiekoven voor de eerste bak. Dat proces heet droogstoken.

Twee handen met een pot gemaakt van witte klei

Hoe weet je of de klei volledig droog is?

De eerste regel is dat je je ogen niet mag vertrouwen. Een werkstuk dat er droog uitziet, is daarom niet droog. Er zijn gelukkig enkele dingen die je kan doen om het vochtgehalte in je werkstuk te testen.

De temperatuurtest

De temperatuurtest is de snelste methode om erachter te komen of de klei volledig droog is. Hou je werkstuk tegen je pols of je gezicht en voel de temperatuur van de klei. Voelt de klei koud of koel aan? Dan is de klei nog niet droog genoeg. Voelt de klei aan als de kamertemperatuur, is die hoogstwaarschijnlijk droog genoeg voor de keramiekoven.

Twijfel je? Wacht dan liever nog een dag of enkele dagen. Beter voorkomen dan genezen!