Wat zijn ‘cones’ en hoe gebruik je ze?

Je koopt een kant-en-klaar glazuur in de winkel voor je nieuwste werkstuk. Op het etiket lees je ‘bakken tot cone 06-08’.
Nele Ostyn

Nele Ostyn

Eeuwige cursist.

Of misschien hoorde je keramisten praten over de temperatuur van een keramiekoven. Maar in plaats van graden Celsius, spraken ze van cone 10. Wat zijn die cones, en waarvoor worden ze gebruikt?

Wat zijn cones?

Cones zijn kleine pyrometrische kegeltjes samengesteld van een mengeling van specifieke keramische materialen. Ze zijn zo samengesteld dat ze buigen en smelten bij een bepaalde temperatuur en tijdsduur, afhankelijk van het nummer op de cone.

Cones dateren van de tijd dat er nog geen digitale temperatuurregelaars waren. Ze waren toen de enige manier om te zien wanneer de oven warm genoeg was en je kon stoppen met stoken. Vandaag de dag worden ze nog steeds gebruikt, zij het eerder af en toe,

  • om te kijken of je oven zijn temperatuur nog haalt,
  • om te checken wat de werkelijke ‘gaartijd’ is van de keramiek,
  • of om te ontdekken of je warmere of koudere plekken hebt in je oven.
cones

Typisch worden drie cones met opeenvolgende nummers gebruikt en in een houdertje voor het kijkgat in je oven geplaatst. Als de eerste cone ombuigt, dan moet je opletten, want dan is de eindtemperatuur die je wenst niet veraf.

Als de middelste cone ombuigt, dan heb je je temperatuur bereikt, en als de laatste dat ook doet, dan ben je te ver gegaan. Bij een perfecte stook is de cone van je gewenste temperatuur omgebogen tot een hoek van 90°C.

Tijd en temperatuur

Cones geven meer informatie dan de temperatuur alleen, ze geven aan wat er gebeurt met de keramiek in de oven. Ze vertellen je iets over het stooktraject. Vergelijk het met een gewone keukenoven: het is niet omdat de oven 200°C bereikt heeft, dat de kip in die oven ook gaar is. Zo ook met je keramiek in de keramiekoven.

Als je bijvoorbeeld pendelt, blijft stoken aan dezelfde temperatuur, dan kan het zijn dat je glazuren meer zijn uitgesmolten, en dat een cone met een hoger nummer is omgebogen, terwijl de temperatuur toch dezelfde is gebleven. Cones meten dus de combinatie van tijd en temperatuur.

Hoe ‘lees’ je cones?

Er zijn verschillende series van cones op de markt. De bekendste zijn de Orton cones. De nummering van cones gebeurt op een schaal van 022 tot 14, van lage temperatuur naar hoge temperatuur.

Let op: cone 6 is niet hetzelfde als cone 06. Als het cone-nummer met een 0 begint, kan je dat als een negatief nummer beschouwen. Een cone met nummer 014 is dus hoger dan een cone met nummer 020.

Om te achterhalen welke temperatuur je nodig hebt voor het glazuur dat je kocht, zoek je het cone nummer op het etiket op in deze tabel.

Deel dit bericht
Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Email

Meer weten over cones, de glazuurstook en glazuren samenstellen, begrijpen en doorgronden?

Bekijk het aanbod van online cursussen en duik met je handen in de klei!

Ontdek hier meer blogs

vaas sgraffito
Technieken
Nele

Sgraffito: hoe doe je dat?

Sgraffito is een decoratietechniek waarbij je gericht krassen maakt in de bovenste laag van je werkstuk, meestal onderglazuur, kleislib of engobe. Je ontbloot zo de kleuren van de de onderliggende laag klei. De naam is afgeleid van het Italiaanse woord sgraffiare, wat krabben betekent.

Artikels
Nele

Hoe lang kan je klei bewaren?

Je ging eens graven in je voorraad en vond er een pak klei dat al jaren oud is. Helemaal vergeten dat je die nog had! Een houdbaarheidsdatum zie je niet, maar toch twijfel je: kan je deze klei nog gebruiken? Of gooi je hem beter weg?