In welke richting moet je draaischijf draaien?

Heel wat draaischijven op de markt kunnen in beide richtingen draaien. Met de klok mee, en tegen de klok in. Welke richting kies je dan?

Het antwoord op die vraag is niet zo eenvoudig. Er zijn heel wat factoren om rekening mee te houden.

Afhankelijk van je dominante hand

Vaak wordt gezegd dat rechtshandigen hun draaischijf beter tegen de klok in laten draaien, en linkshandigen beter met de klok mee. Daar zijn traditioneel twee argumenten voor.

  • Voor detailwerk reken je meestal op je dominante hand. Die is immers beter met fijne motoriek. Dat detailwerk is makkelijker als de klei van de palm van je hand naar je vingers glijdt. Draait de klei in de omgekeerde richting, dan kunnen je vingertoppen blijven haperen in de klei.
  • Sommige keramisten gebruiken hun dominante hand voor de buitenkant van hun werkstuk, en de andere hand voor de binnenkant. Die manier van werken is opnieuw makkelijker als de klei van de palm van je dominante hand naar je vingers glijdt.

Aan de andere kant wordt ook gezegd dat tijdens het draaien beide handen een dominante functie opnemen. Zowel de hand aan de binnenkant als aan de buitenkant verrichten belangrijk werk, en als je het zo bekijkt maakt het tijdens het draaien dus niet uit of je nu links- of rechtshandig bent.

draaischijf richting: Een detail van handen die klei tot een kegel vormen op de pottenbakkersdraaischijf

Afhankelijk van je regio

In het westen draait een draaischijf traditioneel tegen de klok in, in het oosten is het eerder andersom. Dat komt omdat de draaischijven die men vroeger gebruikte, volgens verschillende principes werken.

draaischijf richting: een schopschijf om klei te draaien

In het westen werd een draaischijf meestal aangedreven door een draaiwiel laag bij de grond. Keramisten lieten het draaiwiel draaien door het met hun voet van zich weg te duwen.

Meestal deden ze dat met hun rechtervoet, zodat het wiel en dus de draaischijf tegen de klok in draaide.

In het oosten gebruikte men geen draaiwiel. De draaischijf werd rechtstreeks aangedreven aan de hand van een stokje in een inkerving in de draaischijf.

Keramisten konden het momentum van de draaischijf makkelijker opbouwen als ze aan deze stok trokken, eerder dan te duwen. Omdat ze dat meestal met hun rechterhand deden, draaide hun draaischijf met de klok mee.

Afhankelijk van wat je wil doen

Er zijn keramisten die van draairichting veranderen afhankelijk van de stap in het maakproces. Voor linkshandigen is het bijvoorbeeld courant om net als rechtshandigen tegen de klok in te draaien, maar afdraaien doen ze dan met de klok mee.

Anderen kiezen voor tegen de klok in als ze een pot liften aan de rechterkant, en met de klok mee als ze aan de linkerkant liften.

draaischijf richting: Een man draait vazen in op een hele grote draaischijf

Aan jou de keuze

Dus wat kies je dan? Ga je als westerling beter voor tegen de klok in, omdat die richting hier het meeste voorkomt? Wat als het voor jou beter voelt om de andere richting te kiezen, ook al ben je rechtshandig?

Uiteindelijk is je resultaat niet afhankelijk van de richting die je kiest. Waarom zou je het jezelf dan moeilijker maken? Probeer beide richtingen eens uit, en kies dan de richting die voor jou natuurlijk voelt. En geniet ervan!

Als beginner aan de slag met de draaischijf?

Bekijk het aanbod van online cursussen en duik met je handen in de klei!

Ontdek hier meer blogs

Een taartschaal van keramiek met daarop een cake versiert met frosting en oranje bloemblaadjes
Vormen
Nele

De taartschaal

Een taartschaal? Een ideale kleicreatie om je volgende feest op te vrolijken.

Twee handen bij het klei optrekken voor een pot aan de draaischijf
Artikels
Nele

7 vaak voorkomende fouten in keramiek

Keramiek is geen klein kunstje. Van het kiezen van de klei tot de positie van je handen tijdens het draaien: er zijn tal van elementen waar je als keramist op

Klei kneden
Artikels
Nele

Stijltest

Ontdek of jij een minimaliste, een structuurzoeker of een expressief maker bent — en wat dat betekent voor jouw werk in klei.

starten met keramiek gratis ebook

Download
gratis e-book

Starten met keramiek

Een handige PDF van 27 pagina’s met alles wat je moet weten om te starten met pottenbakken, klei en keramiek.

Geef je gegevens hieronder in en je krijgt de gids onmiddellijk in je mailbox. Daarmee schrijf je in voor onze tweewekelijkse nieuwsbrief vol keramiek-lekkers.